Konya Gökyüzü Şenliği
1. Bilim günü veya haftanın adı: Konya Gökyüzü Şenliği
2. Bilim günü veya haftanın tarihi ve saati:
25/09/2026 Saat: 09:00 - 17:00
26/09/2026 Saat: 09:00 - 17:00
27/09/2026 Saat: 09:00 - 17:00 | Gece Gözlemi: 20:00 - 22:30
3 gün olacak şekilde yapılacaktır.
3. Bilim günü veya haftanın genel amacı: Konya Gökyüzü Şenliği, astronomi ve uzay bilimleri odağında kurgulanan, "Gökyüzünü Keşfet" temalı kapsamlı bir Tübitak 4007 bilim şenliğidir. Şenliğin temel amacı; katılımcıların evrenin yapısı, gök cisimlerinin oluşumu, yıldızların yaşam döngüsü, gezegen sistemleri ve uzay teknolojileri konularında bilimsel düşünme becerilerini geliştirmek, astronomi okuryazarlığını güçlendirmek ve bilim-toplum etkileşimini artırmaktır. Güneş sistemi, galaksiler, kozmoloji, teleskop kullanımı, ışık kirliliği ve uzay teknolojileri gibi konular uygulamalı çalışmalarla ele alınacaktır. Etkinliklerde teleskopla gökyüzü gözlemleri, güneş gözlemi, gezegen tanıma atölyeleri, roket tasarım etkinlikleri, planetaryum gösterimleri ve gece gözlemi gibi uygulamalı ve etkileşimli içerikler yer almaktadır. Proje, okul öncesi dönemden yetişkinlere kadar geniş bir hedef kitleye ulaşmayı ve en az 5.000 katılımcının bilimsel süreçleri doğrudan deneyimlemesini hedeflemektedir.
4. Etkinlik ücreti: Etkinlik ücretsizdir. Bilim merkezi giriş ücreti öğrenci 30 TL, tam 40 TL'dir.
ATÖLYELER
1. Gök Küresi
Yaş Aralığı: 7 yaş ve üzeri
Katılımcılar çok yüzlü gök küre şablonunu keserek, katlayarak ve yapıştırarak üç boyutlu bir gök küre modeli oluşturur. Şablon üzerinde işaretli yıldız noktaları toplu iğne ile delinerek içine yerleştirilen mum LED sayesinde yıldızlar ve takımyıldızlar görünür hâle getirilir. Katılımcılar küreyi döndürerek yıldızların gökyüzündeki hareketini gözlemler, takımyıldızların konumlarını ve mevsimsel değişimlerini keşfeder.
2. AstroSanat
Yaş Aralığı: 7 yaş ve üzeri
Katılımcılar astronomi temalarını sanatla buluşturarak gezegen, galaksi ve nebula görsellerinden ilham alan yaratıcı çalışmalar üretir. Farklı malzemeler kullanılarak uzay temalı eserler oluşturulur ve astronomi kavramları sanatsal bir bakış açısıyla deneyimlenir.
3. Ay Kayaçları
Yaş Aralığı: 8 yaş ve üzeri
Katılımcılar Ay yüzeyindeki farklı kayaç türlerini temsil eden malzemelerle model kayaç örnekleri oluşturur. Ay'ın jeolojik yapısı, krater oluşumu ve kayaç çeşitliliği incelenerek Dünya kayaçlarıyla karşılaştırma yapılır. Böylece Ay'ın yüzey özellikleri ve oluşum süreci somutlaştırılır.
4. Ayın Evreleri
Yaş Aralığı: 7 yaş ve üzeri
Katılımcılar Ay'ın evrelerini modelleyerek yeni ay, ilk dördün, dolunay ve son dördün gibi temel evreleri öğrenir. Işık kaynağı ve küre modeli kullanılarak Ay'ın Dünya etrafındaki hareketi ve güneş ışığının yansıması gözlemlenir. Böylece Ay evrelerinin oluşum mekanizması somut olarak kavranır.
5. Başka Gezegenler: Radar ile Haritalama
Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri
Katılımcılar radar teknolojisinin gezegen yüzeylerinin haritalanmasında nasıl kullanıldığını öğrenir. Basit simülasyonlar aracılığıyla yüzey haritaları oluşturularak uzaktan algılama prensiplerine giriş yapılır. Etkinlik, uzay araştırmalarında kullanılan teknolojilere dair farkındalık kazandırır.
6. Galaksi Keşfi: Işıklı Nebula
Yaş Aralığı: 8 yaş ve üzeri
Katılımcılar farklı malzemeler ve ışık kaynakları kullanarak nebula modelleri oluşturur. Yıldızların doğum süreçleri, nebula türleri ve galaksi yapıları hakkında bilgi edinir. Işık ve renk geçişleri ile nebulalardaki gaz ve toz bulutlarının görsel temsili sağlanır.
7. Gezegenler ve Sera Etkisi
Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri
Katılımcılar kapalı ve açık kavanoz düzenekleri kullanarak sera etkisini simüle eder. Farklı gezegenlerin atmosfer yapıları karşılaştırılarak sera gazlarının sıcaklık üzerindeki etkisi gözlemlenir. Böylece Venüs, Dünya ve Mars arasındaki atmosferik farklar ve iklim ilişkisi somutlaştırılır.
8. Gezegenlerin İzinde
Yaş Aralığı: 7 yaş ve üzeri
Katılımcılar güneş sistemindeki gezegenlerin özelliklerini keşfederek sıralama, boyut ve uzaklık ilişkilerini öğrenir. Ölçekli modeller kullanılarak gezegenlerin Güneş'e olan uzaklıkları ve birbirlerine göre konumları görselleştirilir. Etkinlik, güneş sistemi kavramını somut ve eğlenceli bir şekilde aktarır.
9. Gezegenlerin Kimyası
Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri
Katılımcılar gezegenlerin atmosfer ve yüzey bileşimlerini basit kimyasal deneylerle keşfeder. Farklı gezegenlerdeki gaz, sıvı ve katı madde yapıları incelenerek kimyasal özelliklerin gezegen çevrelerini nasıl şekillendirdiği anlatılır. Etkinlik, astronomi ile kimya arasındaki bağlantıyı kurar.
10. Gezegenlerin Şekillerinin Sırrı
Yaş Aralığı: 8 yaş ve üzeri
Katılımcılar gezegenlerin neden küresel şekle sahip olduğunu keşfederek kütle çekim kuvvetinin rolünü öğrenir. Farklı malzemelerle deneyler yapılarak şekil oluşumu üzerindeki fiziksel etkenler gözlemlenir. Böylece gök cisimlerinin şekillerini belirleyen temel fizik kuralları somutlaştırılır.
11. Güneş Gözlemi
Yaş Aralığı: Tüm yaş grupları
Katılımcılar özel güneş filtreleri ve teleskoplar aracılığıyla Güneş'i güvenli şekilde gözlemler. Güneş lekeleri, protuberanslar ve Güneş'in yüzey yapısı incelenerek yıldızımız hakkında bilgi edinilir. Güvenli gözlem yöntemleri ve Güneş'in Dünya üzerindeki etkileri anlatılır.
12. Güneş Saati Yapımı
Yaş Aralığı: 7 yaş ve üzeri
Katılımcılar karton, çubuk ve pusula kullanarak kendi güneş saatlerini tasarlar. Güneş'in gökyüzündeki hareketi ve gölge boyunun zaman ile ilişkisi gözlemlenir. Böylece insanlığın en eski zaman ölçme yöntemlerinden biri uygulamalı olarak deneyimlenir.
13. Güneş ve Ay Tutulması
Yaş Aralığı: 8 yaş ve üzeri
Katılımcılar ışık kaynağı, küçük ve büyük küre modelleri kullanarak güneş ve ay tutulmasını simüle eder. Tutulma türleri, oluşum koşulları ve tarihsel önemi anlatılarak gölge bölgeleri gözlemlenir. Etkinlik, tutulma mekanizmalarını somut ve görsel biçimde kavratır.
14. Işık Kirliliği
Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri
Katılımcılar farklı ışık kaynakları ve karanlık ortam düzenekleri kullanarak ışık kirliliğinin gökyüzü gözlemlerine etkisini deneyimler. Şehir ışıklarının yıldız görünürlüğünü nasıl azalttığı ve ekosistemlere etkileri tartışılır. Sürdürülebilir aydınlatma çözümleri ve bilinçli ışık kullanımı konusunda farkındalık oluşturulur.
15. Kendi Uydunu İnşa Et
Yaş Aralığı: 8 yaş ve üzeri
Katılımcılar karton, folyo ve elektronik bileşenler kullanarak basit bir uydu modeli tasarlar. Uyduların uzayda nasıl çalıştığı, güneş panelleri, antenleri ve görevleri anlatılır. Etkinlik, uzay teknolojilerini uygulamalı olarak keşfetme fırsatı sunar.
16. Kozmik Girdap
Yaş Aralığı: 8 yaş ve üzeri
Katılımcılar sıvı ve boya kullanarak galaktik girdap modelleri oluşturur. Spiral galaksilerin yapısı, yıldız oluşum bölgeleri ve galaksi dinamikleri görsel olarak keşfedilir. Evrenin büyük ölçekli yapısına ilişkin temel kavramlar eğlenceli bir deneyimle aktarılır.
17. Kuadrant Yapımı
Yaş Aralığı: 8 yaş ve üzeri
Katılımcılar karton, ip ve ağırlık kullanarak tarihî bir astronomi ölçüm aracı olan kuadrant yapar. Gök cisimlerinin ufuk çizgisinden yüksekliğini ölçmeyi öğrenir ve açı kavramını uygulamalı olarak keşfeder. Kuadrantın astronomi tarihindeki yeri ve kullanım alanları anlatılır.
18. Mars Aracımı Tasarlıyorum
Yaş Aralığı: 8 yaş ve üzeri
Katılımcılar farklı malzemeler kullanarak kendi Mars keşif araçlarını tasarlar ve prototiplerini oluşturur. Mars'ın yüzey koşulları, atmosferi ve araç tasarımında dikkat edilmesi gereken mühendislik ilkeleri tartışılır. Etkinlik, uzay mühendisliği ve problem çözme becerilerini geliştirmeyi amaçlar.
19. Mars Üssü
Yaş Aralığı: 8 yaş ve üzeri
Katılımcılar Mars'ta kurulacak bir yaşam üssünü modellemek üzere tasarım çalışması yapar. Barınma, su temini, enerji kaynakları ve atmosfer gibi temel yaşam gereksinimleri değerlendirilir. Etkinlik, uzay kolonizasyonu kavramını mühendislik ve bilim perspektifinden ele alır.
20. Marsta Koloni Kurma
Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri
Katılımcılar Mars'ta sürdürülebilir bir koloni kurmak için gerekli koşulları ve stratejileri tartışır. Kaynak yönetimi, enerji üretimi, gıda yetiştiriciliği ve yaşam destek sistemleri üzerine grup çalışmaları yapılır. Etkinlik, disiplinler arası düşünme ve takım çalışması becerilerini geliştirir.
21. Planetaryum Film Gösterimi
Yaş Aralığı: Tüm yaş grupları
Katılımcılar planetaryum ortamında uzay ve astronomi temalı bilimsel filmleri izler. Evrenin yapısı, yıldızların yaşam döngüsü, galaksiler ve uzay keşifleri gibi konular görsel ve işitsel olarak deneyimlenir. Gösterim sonrasında izlenen içerik hakkında soru-cevap oturumu gerçekleştirilir.
22. Su Roketi Yarışması
Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri
Katılımcılar plastik şişe, su ve hava basıncı kullanarak su roketleri tasarlar ve fırlatır. Roket fiziği, Newton yasaları ve itki kavramları uygulamalı olarak öğrenilir. Yarışma formatıyla ekipler arası rekabet ortamı oluşturularak mühendislik tasarım süreci deneyimlenir.
23. Teleskop Yapımı
Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri
Katılımcılar mercek ve karton tüp kullanarak basit bir teleskop yapar. Teleskobun çalışma prensibi, mercek türleri ve büyütme kavramları anlatılır. Etkinlik sonunda yapılan teleskoplarla gözlem denemeleri gerçekleştirilir ve teleskobun astronomi tarihindeki önemi tartışılır.
24. Titreşimli Uzay Gemisi
Yaş Aralığı: 7 yaş ve üzeri
Katılımcılar basit motor, pil ve geri dönüşüm malzemeleri kullanarak titreşimle hareket eden bir uzay gemisi modeli tasarlar. Titreşim enerjisinin harekete dönüşme prensibi gözlemlenerek temel fizik kavramları keşfedilir. Etkinlik, mühendislik tasarım sürecini eğlenceli bir uygulamayla sunar.
25. Tuz ile Samanyolu Galaksisi
Yaş Aralığı: 7 yaş ve üzeri
Katılımcılar tuz, boya ve karton kullanarak Samanyolu Galaksisi'nin spiral yapısını modellemek üzere görsel bir çalışma gerçekleştirir. Galaksimizin kolları, merkezi çıkıntısı ve yıldız yoğunlukları tuz taneleriyle temsil edilir. Etkinlik, galaksi yapısını somut ve sanatsal bir biçimde kavratır.
26. Usturlab Yapımı
Yaş Aralığı: 8 yaş ve üzeri
Katılımcılar karton ve baskılı şablonlar kullanarak tarihî bir astronomi aleti olan usturlabın basit bir modelini oluşturur. Usturlabın gökyüzünde yıldız konumlarını ve zamanı belirlemede nasıl kullanıldığı anlatılır. İslam bilim tarihi ve astronomi mirası hakkında farkındalık oluşturulur.
27. Uzayda Yaşam: Dayanıklılık Testi
Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri
Katılımcılar uzay ortamındaki zorlu koşulları simüle ederek farklı malzemelerin dayanıklılığını test eder. Radyasyon, sıcaklık farkları ve mikro yerçekimi gibi uzay koşulları tartışılarak canlıların ve malzemelerin bu koşullarda nasıl etkilendiği keşfedilir. Etkinlik, uzay araştırmalarında malzeme biliminin önemini vurgular.
28. Gece Gözlemi
Yaş Aralığı: Tüm yaş grupları
Katılımcılar teleskop ve dürbünler aracılığıyla gece gökyüzünü gözlemler. Takımyıldızlar, gezegenler ve Ay gibi gök cisimleri tanıtılarak gökyüzü haritası okuma becerileri kazandırılır. Deneyimli gözlemciler eşliğinde gerçekleştirilen etkinlik, astronomi merakını uyandırmayı ve gökyüzüne bilinçli bakma alışkanlığı kazandırmayı amaçlar.
