Konya Doğa Şenliği

Konya Doğa Şenliği, 18-19-20 Eylül 2026 tarihlerinde Konya'da gerçekleştirilecek, tarımsal bilimleri ve doğa eğitimini temel alan kapsamlı bir bilim şenliğidir. Proje kapsamında 26 farklı etkileşimli atölye ile okul öncesi dönemden yetişkinlere kadar her yaş grubundan minimum 5.000 katılımcıya ulaşılması hedeflenmektedir. Şenliğin temel amacı; katılımcılarda bitki biyolojisi, toprak bilimi, fitopatoloji ve sürdürülebilir tarım konularında bilimsel düşünme becerisi geliştirmek, tarımsal üretim süreçlerine dair farkındalık oluşturmak ve bilim-toplum etkileşimini güçlendirmektir. "Tohumdan Geleceğe" temasıyla yapılandırılan etkinliklerde; tohum çeşitliliği, çimlenme biyolojisi, toprak sağlığı, bitki hastalıkları, alternatif tarım teknikleri ve tıbbi aromatik bitkiler gibi konular uygulamalı olarak işlenecektir. Etkinliklerde STEM/STEAM yaklaşımı benimsenmiş; deney içerikli uygulamalar, proje tabanlı öğrenme, oyunlaştırma, tasarım odaklı düşünme ve argümantasyon yöntemleri kullanılacaktır. Bölgesel bilim merkezleri ağı oluşturularak, etkinliklerin zenginleştirilmesi ve yaygın etkinin artırılması sağlanacaktır. Şenlik süresince katılımcılar, "Fitopatoloji: Bitki Doktorluğu" atölyesinde bitki hastalıklarını tanımayı öğrenirken; "Karınca Gibi Düşün: Bölünen Tohum" etkinliğinde problem çözme becerilerini geliştirecek; "Topraksız Tarım" uygulamalarıyla modern tarım tekniklerini keşfedecektir. "Haritadan Tarlaya" etkinliğiyle Türkiye'nin tarımsal çeşitliliği coğrafi bağlamda ele alınırken; "Mantarımın DNA'sı" atölyesinde biyoteknolojinin temelleri uygulamalı olarak deneyimlenecektir. Proje sonunda katılımcıların bilime ve bilim insanına yönelik olumlu tutum geliştirmesi, tarımsal sürdürülebilirlik konusunda bilinçlenmesi ve bilimsel süreç becerileri kazanması beklenmektedir. Etkinliklerden elde edilecek materyaller (tohum kumbaraları, tasarlanan saksılar, herbarium örnekleri vb.) katılımcılara kalıcı öğrenme çıktıları olarak sunulacak; böylece şenliğin etkisi sürdürülebilir kılınacaktır.

Bilim günü veya haftanın tarihi ve saati:

18/09/2026 Saat: 10.00 - 17.00

19/09/2026 Saat: 11.00 - 17.00

20/09/2026 Saat: 11.00 - 17.00

3 gün olacak şekilde yapılacaktır.

Bilim günü veya haftanın genel amacı: Konya Doğa Şenliği, tarımsal bilimleri ve doğa eğitimini toplumla buluşturan, “Tohumdan Geleceğe” temalı kapsamlı bir bilim şenliğidir. Şenliğin temel amacı; katılımcıların bitki biyolojisi, toprak bilimi, fitopatoloji ve sürdürülebilir tarım konularında bilimsel düşünme becerilerini geliştirmek, tarımsal üretim süreçlerine ilişkin farkındalık oluşturmak ve bilim-toplum etkileşimini güçlendirmektir. Tohum çeşitliliği, çimlenme biyolojisi, toprak sağlığı, bitki hastalıkları, alternatif tarım teknikleri ve tıbbi aromatik bitkiler gibi konular uygulamalı çalışmalarla ele alınacaktır. Etkinliklerde deney içerikli uygulamalar, proje tabanlı öğrenme, oyunlaştırma, tasarım odaklı düşünme ve STEM/STEAM yaklaşımından yararlanılacaktır. Proje, okul öncesi dönemden yetişkinlere kadar geniş bir hedef kitleye ulaşmayı ve en az 5.000 katılımcının bilimsel süreçleri doğrudan deneyimlemesini hedeflemektedir

Etkinlik ücreti: Etkinlik ücretsizdir. Bilim merkezine girişler ücretlidir. Giriş ücreti öğrenci 30 TL, yetişkin 40 TL’dir.

ATÖLYELER

1. Toprak mı Bitkiyi Seçer Bitki mi Toprağı

Yaş Aralığı: 8 yaş ve üzeri

Katılımcılar bahçe toprağı, kumlu toprak, torf ve killi toprak gibi farklı örnekleri dokunarak inceler. Bir toprak türü ve bitki tohumu seçerek “Bu bitki bu toprakta iyi büyür mü?” sorusuna tahminde bulunur; tohumu eker, kontrollü sulama yapar ve saksısını etiketler. Böylece toprağın su tutma, hava geçirgenliği ve besin içeriğinin bitki gelişimine etkisini keşfeder.

2. Fitopatoloji: Bitki Doktorluğu

Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri

Katılımcılar hastalıklı yaprak örneklerini büyüteç veya mikroskop altında inceleyerek leke, sararma, küf benzeri yapılar ve emgi izleri üzerinden olası hastalık etmenlerini değerlendirir. Teşhise göre doğal içerikli temsili çözümler hazırlanır. Etkinlik, doğru teşhisin ve biyolojik mücadelenin sürdürülebilir tarımdaki önemini deneyimletmeyi amaçlar.

3. Karınca Gibi Düşün: Bölünen Tohum

Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri

Katılımcılar kil ve toprak kullanarak temsili bir karınca yuvası modeli oluşturur; aynı türden bütün bir tohum ile eğitmen tarafından ikiye ayrılmış bir tohumu farklı bölmelere yerleştirir. Hangi tohumun daha iyi çimleneceğine ilişkin tahmin yürütür ve gözlem yapar. Süreç sonunda tohum embriyosunun zarar görmesinin çimlenmeye etkisi değerlendirilir.

4. Çimlenme Yarışı

Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri

Birbirine sabitlenmiş iki minik saksıya eşit miktarda toprak konur ve her saksıya farklı bir tohum ekilir. Su miktarı ve ışık koşulları aynı tutularak hangi tohumun önce çimleneceği tahmin edilir; ilk çimlenme zamanı, yaprak sayısı ve boy uzunluğu gözlem formuna kaydedilir. Katılımcılar bu karşılaştırma üzerinden “tek değişken” ve adil deney kavramlarını öğrenir.

5. Toprak Islahı

Yaş Aralığı: 10 yaş ve üzeri

Katılımcılar toprak-su karışımının pH ve EC/TDS değerlerini ölçerek başlangıç verilerini kaydeder. Toprağa tuz eklenerek verimsiz/tuzlu toprak modeli oluşturulur; ardından kontrollü besin çözeltisi ve su ile yıkama simülasyonu uygulanıp ölçümler karşılaştırılır. Böylece pH ve tuzluluk değişimlerinin bitki yetişme ortamına etkisi somutlaştırılır.

6. Tarımda Malçlama Nedir

Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri

Bir saksıya fide dikildikten sonra çim atığı, kuru yaprak ve saman gibi organik materyaller bitkinin çevresine malç tabakası olarak serilir. Malçlı ve açık toprak arasındaki nem ve yüzey farkları gözlemlenir. Organik malçın nemin korunmasına ve zamanla toprağın beslenmesine katkısı üzerinden sürdürülebilir tarım uygulamaları ele alınır.

7. Topraksız Tarım

Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri

Şeffaf bir bardakta su ve uygun miktarda A-B besin çözeltisi hazırlanır. Fide, sünger içerisine yerleştirilerek köklerinin besin çözeltisine temas etmesi sağlanır ve düzenek sabitlenir. Şeffaf kap sayesinde kök gelişimi gözlemlenir; katılımcılar bitkinin toprak olmadan da su, mineral ve uygun ortamla gelişebileceğini keşfeder.

8. Saksımı Tasarlıyorum

Yaş Aralığı: 6 yaş ve üzeri

Katılımcılar plastik saksıları akrilik boya ve farklı dekoratif malzemelerle tasarlar. Saksının drenaj deliğinin açık kalmasının ve fazla suyun kök sağlığı üzerindeki etkisinin önemi anlatılır; gerekli silikon uygulamaları eğitmen kontrolünde yapılır. Etkinlik, yaratıcı tasarımı bitki yetiştirmenin temel koşullarıyla birleştirir.

9. Tohum Kumbarası

Yaş Aralığı: 6 yaş ve üzeri

Katılımcılara tohumun yeni bir yaşamın başlangıcı olduğu, biyolojik çeşitlilik ve tohum saklamanın sürdürülebilirlik açısından önemi anlatılır. Cam kavanozlar etiket, ip, bant ve benzeri malzemelerle kişiselleştirilir; ardından seçilen tohumlar kavanoza yerleştirilir. Tohumların kuru ve temiz koşullarda saklanması gerektiği vurgulanır.

10. Pamukta Uyanan Mantar

Yaş Aralığı: 8 yaş ve üzeri

Nemlendirilmiş pamuk, şeffaf bir kaba yerleştirilir ve istiridye mantarı miseli eklenerek üzeri tekrar pamukla kapatılır. Düzenek ışık almayan uygun sıcaklıktaki ortamda bekletilir ve zamanla oluşan beyaz ipliksi misel yayılımı gözlemlenir. Katılımcılar mantarın görünen kısmının meyve gövdesi, asıl yaşam ağının ise miseller olduğunu öğrenir.

11. Haritadan Tarlaya

Yaş Aralığı: 8 yaş ve üzeri

Farklı bölgelere ait harita görselleri petri kaplarının tabanına yerleştirilir ve üzerlerine pamuk serilir. Bölgenin tarımsal özelliklerine uygun tohumlar seçilerek kontrollü biçimde nemlendirilir ve filizlenme gözlemlenir. Böylece iklim, coğrafi bölge ve tarımsal üretim arasındaki ilişki somut bir çimlenme modeli üzerinden keşfedilir.

12. Mantarımın DNA’sı

Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri

Katılımcılar rastgele gen kartları seçerek bir genotip oluşturur ve genotip-fenotip anahtarı yardımıyla mantarın dış özelliklerini belirler. Ortaya çıkan özellikler oyun hamuru ile modellenir. Etkinlik, genetik bilginin canlıların fiziksel görünüşüne nasıl yansıdığını somutlaştırır.

13. Kâğıdı Dönüştürüyoruz

Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri

Atık kâğıtlar küçük parçalara ayrılıp su ile ıslatılarak hamur hâline getirilir. Elde edilen kâğıt hamuru kasnak üzerine yayılır, merdane yardımıyla inceltilir ve kurumaya bırakılır. Katılımcılar geri dönüşüm sürecini uygulayarak yeniden kullanımın su ve enerji tasarrufuna katkısını deneyimler.

14. Tıbbi Aromatik Bitkilerden Ürün Hazırlama

Yaş Aralığı: 9 yaş ve üzeri

Katılımcılara tıbbi ve aromatik bitkilerin kullanım alanları tanıtılır. Pamuklu kumaş, plastik iğne ve ip kullanılarak küçük bir kese hazırlanır; seçilen kuru bitki yaprakları veya tohumları yerleştirilip uygun yağlardan birkaç damla eklenir. Etkinlik sonunda bu bitkilerden ürün geliştirirken doğru ve bilinçli kullanımın önemi vurgulanır.

15. Bardağımdaki Doğa

Yaş Aralığı: 5 yaş ve üzeri

Katılımcılar beyaz karton bardağın dış yüzeyine gökyüzü, bitkiler ve gözlemledikleri doğal unsurları aktararak 360 derece bir doğa panoraması oluşturur. Gün doğumu, gün batımı, gece gökyüzü veya mevsim temaları kullanılabilir. Çalışma, doğaya dikkatli bakma ve ayrıntı fark etme becerisini yaratıcı çizimle destekler.

16. Bulutların Keşfi